Gemeentes en Overheden

Uit onderzoek van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden blijkt dat gemeentefinanciën structureel in de top drie staan van onderwerpen waar nieuwe raadsleden zich het minst zeker over voelen. Dat is opvallend, want het budgetrecht is het belangrijkste recht dat de gemeenteraad heeft. Zonder goedkeuring van de raad mag het college van B&W geen euro uitgeven. Dit recht, internationaal bekend als de "Power of the Purse", is historisch gezien het fundament van de lokale democratie en geldt ook op lokaal niveau. Toch is het begrijpelijk dat de drempel hoog voelt. De gemeentebegroting is een omvangrijk document vol vakjargon, en de financiële cyclus kent meerdere momenten...

De Nederlandse overheid voert momenteel een reeks hervormingen door om de transparantie en verantwoordingsplicht van de overheid te verbeteren. Van Wet digitale overheid (Wdo) die standaarden creëert voor digitale interactie en Wet open overheid (Woo) die dicteert welke materialen bestuursorganen openbaar moeten maken tot Wet hergebruik overheidsinformatie (Who), die eist dat overheidsorganen openbare informatie in een toegankelijk formaat moeten bewaren zodat andere organisaties deze voor andere doeleinden kunnen hergebruiken. Deze voortdurende digitale transformatie bij de overheid kan leiden tot een toenemende werklast bij de uitvoering van processen binnen de organisatie. De noodzaak om documentatie tijdig te produceren, in het juiste...

Uit de VNG-Burgerpeiling van 2023 blijkt dat slechts 27% van de inwoners (heel) veel vertrouwen heeft in de eigen gemeente, terwijl 23% weinig tot geen vertrouwen ervaart. Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) bevestigt dit beeld: ruim 40% van de Nederlanders vindt dat de overheid onvoldoende naar inwoners luistert en bijna 60% is van mening dat politici onvoldoende opkomen voor mensen zoals zij. Deze cijfers versterken elkaar. Hoe meer inwoners weten over de manier waarop belastinggeld wordt omgezet in dienstverlening, hoe groter het vertrouwen dat dit met de juiste intenties gebeurt. Transparantie over besluitvorming en dienstverlening stelt het publiek in...

Met de invoering van de Wet open overheid (Woo) moeten waterschappen zorgen voor transparante openbaarmaking van informatie. Dat betekent dat zij actief documenten moeten publiceren die vallen onder 17 verplichte categorieën, waaronder vergaderstukken en besluiten, en daarnaast andere informatie op verzoek van burgers openbaar moeten maken. Voor het Algemeen Bestuur (AB) van een waterschap is het daarom essentieel om een goed systeem te hebben voor de voorbereiding, uitvoering en opvolging van vergaderingen. Een AB-vergadering verschilt van een gemeenteraadsvergadering doordat het AB bestaat uit zowel gekozen leden als vertegenwoordigers van belanghebbenden uit sectoren als landbouw, bedrijfsleven en natuurorganisaties. Daarnaast ligt de...

Wanneer de stemmen zijn geteld en de uitslag officieel is vastgesteld, begint voor gemeenten het echte werk. Nieuwe mandaten, verse raadsleden en een drukke vergaderagenda dienen zich aan. Er moeten commissies worden gevormd, inwerktrajecten opgestart en verplichtingen uit de Wet open overheid (Woo) worden nageleefd. Om aan al deze eisen te voldoen, neemt de werkdruk voor raadsleden en griffies aanzienlijk toe. De sleutel tot goed bestuur ligt dan ook in het digitaliseren van processen. In dit artikel lees je hoe het vervangen van papieren procedures en het stroomlijnen van werkprocessen leidt tot snellere, transparantere en beter toegankelijke besluitvorming. Wat digitale...

Nieuwe raadsleden hebben niet het luxe van een inwerktijd om te wennen aan het leven in de raad. Ze moeten direct belangrijke besluiten nemen die het leven van inwoners beïnvloeden. Onboarding vraagt om meer dan alleen een welkomstpakket en een introductiedag; er is een proces nodig dat begint in de pre-boarding en het nieuwe raadslid ondersteunt om verwachtingen, verplichtingen en de systemen en procedures van de raad te begrijpen. Dit overzicht bevat praktische stappen om raadsleden voor te bereiden op hun plek in de raad en om gedisciplineerde besluitvorming te ondersteunen, evenals manieren om administratieve wrijving te verminderen die hun...

Wanneer de Wet open overheid (Woo) volledig van kracht is, krijgen gemeentebesturen te maken met een reeks verplichtingen rond hun structuur en activiteiten. Dit omvat onder andere de plicht om agenda’s en besluiten van vergaderingen van het college op een toegankelijke manier openbaar te maken voor externe belanghebbenden. De wet, die bedoeld is om transparantie op alle bestuursniveaus te vergroten, verplicht gemeenten tot: Hoewel dit burgers, pers en politici in staat stelt om bestuursorganen beter ter verantwoording te roepen, zorgt het ook voor een aanzienlijke administratieve belasting. Zonder een gestructureerde aanpak kan dit leiden tot non-compliance en verlies van vertrouwen...